Ymeerlezing

De jaarlijkse IJmeerlezing is een initiatief van Zeilvereniging Het Y, waarbij we vooral kijken naar de toekomst van de zeilsport in ons (directe) vaargebied. Het motto van de IJMeerlezing is altijd: Je kan de windrichting niet veranderen, wel de stand van de zeilen… en om de stand van je zeilen te bepalen moet je op zijn minst weten uit welke hoek de wind waait… en daar gaat de IJmeerlezing dus jaarlijks met een andere invalshoek over. 

Vragen als: ‘Kan er straks nog wel (wedstrijd-) gezeild worden op IJ-meer en Markermeer?’; ‘Wat gebeurt er met de natuur om ons heen, die wij in ons hart gesloten hebben?’; ‘Is er in het Amsterdamse achterland (en –water) nog plaats voor sportverenigingen?’; ‘Raakt onze hele omgeving verstedelijkt tot de Amsterdam Bay Area?’ of (aan de andere kant van het spectrum) ‘kunnen wij straks vanwege milieu-eisen en klimaatontwikkeling niet meer varen?’.

Uiteraard zijn er ook mooie ontwikkelingen: de bij zeilers populaire Markerwadden zijn er een schoolvoorbeeld van. Meer van dergelijke projecten zouden positief uitwerken. Dat vereist natuurlijk ook langdurig commitment van zeilers aan natuur en milieu. 

IJmeerlezing 2025: 'Ondertussen in our backyard'

In 2025 besprak oud-stedenbouwkundig ontwerper van Amsterdam, Maurits de Hoog, verschillende scenario’s voor de ontwikkeling van ons vaargebied. Na een schets van de ontwikkelingen rond ons vaargebied in de laatste 50 jaar, haalde Maurits ook de Amsterdam Bay Area aan: Te verwachten is dat Almere zich zal ontwikkelen tot aan de waterrand. Eveneens is de verwachting dat dit niet met alleen woningbouw zal gebeuren, maar met alle faciliteiten van een volwaardige stad.

Een belangrijke vraag voor de watersport is hoe dit uitdijende Almere verder verbonden zal worden met Amsterdam. Al jaren liggen er plannen voor de IJmeerlijn, een brug- dan wel tunnelverbinding. De kosten voor een tunnel zijn 250 miljoen meer dan voor een brug, maar op een totaalbedrag van 4-6 miljard is dat niet aanzienlijk. Voor de watersport zou een tunnel uiteraard een veel betere keuze zijn. Met voorbeelden als Sint Petersburg, Helsinki, New York en Boston is voorstelbaar hoe de ‘Bay Area’ aantrekkelijk en levendig wordt en blijft. Deze steden hebben allen meerdere eilanden, deels natuurlijk en deels aangelegd. De eilanden worden veelal ontsloten met veerdiensten. In Amsterdam is dit denkbaar vanaf bijvoorbeeld de kop van Zeeburgereiland. Meerdere van dit soort 'waterstations’ zijn ook mogelijk. De verschillende eilanden kunnen verschillende vormen van recreatie bieden en zo de leefbaarheid in de steden ten goede komen. Lees meer over Maurits' lezing in ons blad Y-journaal

IJMeerlezing 2026: 'Nut, noodzaak en verlangen'

Deze titel gaf Roel Posthoorn aan zijn IJmeerlezing op 22 april 2026 in de dorpskerk van Durgerdam. Als ecoloog was Roel initiatiefnemer en projectleider namens Natuurmonumenten voor de aanleg van de Marker Wadden. Roel liet ons zien dat nieuwe natuur wel degelijk mogelijk is en zelfs binnen redelijke tijd tot stand gebracht kan worden: Hij vertelde de 60 aanwezigen (waaronder enkele zusterverenigingen) met verve hoe in 2011 het idee van Markerwadden werd ontwikkeld binnen Natuurmonumenten, hij in 2014 van het Postcode droomfonds 15 miloen euro in de wacht sleepte, waardoor hij ook Rijkswaterstaat en de provincie aan boord kreeg, en hoe in 2017 daardoor de eerste zandzuiger aan het werk kon. Wist u trouwens dat onder die Markerwadden ook slib uit de haven van Marken ligt, die in die tijd werd gebaggerd? Het was gelukkig nog net schoon genoeg...

De ontwikkeling van de Marker Wadden is niet alleen uiterst succesvol gebleken voor de vogels maar ook de waterkwaliteit van het Markermeer in die regio verbetert nu. Er broedt nu b.v. de Lachstern, die al jaren niet meer broedde in Nederland na de aanleg van de Maasvlakte. En rond 7% van de broedpopulaties van 8 redelijk zeldzame vogels broedt nu op de Marker wadden... Een volledig verslag van de lezing van Roel verschijnt in het Y-journaal, zomer 2026.

Op de vraag: 'is er meer mogelijk, bijvoorbeeld Zuidelijker voor de deur van Pampushaven?' moest Roel met een lach het antwoord schuldig blijven - hij is net gepensioneerd. Maar je kan het altijd proberen was zijn conclusie: de Europese Natura 2000 regels bepalen dat je daar pas een (IJ-)stad mag bouwen als het hele gebied aan de normen voldoet, en dat is nog lang niet zo. Nieuwe wadden daar lijken dus een betere toekomst te hebben dan een stad...

Voorbeeld is het nieuwe Nationaal Park Nieuw Land (marker Wadden, Oosrvaarders- en Lepelaars-plassen) waar nu ook de vooroevers van het Oostvaardersdiep (project 'Oostvaardersovers') worden aangepakt met een groot luwtegebied bij De Bloq van Kuffeler. Hoe mooi zou het zijn als Almere ook Pampushaven als luwtegebied zou ontwikkelen in plaats van IJstad?

Het nut en de noodzaak zijn duidelijk, nu nog het verlangen...